
|

Ortsgeschichte
En Weanterdoag bei Großmoatter enn Großvoadder
von Christine Schmidt geb. Schwegler (nach
einer Erzählung von Emil Winter)
Es woar ganz stell en de kloa Doarfgass. De Schnie hat alle
Geräusche verschluckt. Aus de Schornstoah kräuselt de Raach eraus, en iwwer de Häuser
woar en leichte Doft vo vebrennt Holz. Ab en zou hiert mr e Kouh bromme en o de Kett
rabbele. Iwwer de Koihstallsdier mr hatt weje dem Froast en Bausch Struh
defiergestellt do soag mr e Eisfoah herauskomme. Däi woar vo dem Koihstallsdonst.
Es Stallfinsder woar met Eisblomme zou. En de Schauer hat de Oba beizeire
es Haa eroabgewoarfe, doas musst zoum Foiren beroat leie. Die Deckworz (en Stoafurd soache
mer Range dezou) woarn geboazzt en aach de Häcksel schunn geleiert. Mr hiert es
Struhmesser kreische, de Oba woar debei ´s Struh fier de annern Toag se schneire.Schwoarm
dät aus de Wäschkech eraus off de Hoob zäje, em Gadoffeldember woarn die Gadoffel fier
die Säu goar. Oba en Oma woarn en de Stubb, etz wollde se sich irscht e bissi offwärme,
en se harre sichs schie woarm gemoacht.
Wanns emoal drei Auer woar, wurds schunn wirrer dunkel. Mir Keann musste mache,
doass mr hoamkoome, sonst moachte sich die Ahle Gedanke es wier woas passiert. Mei Schouh
en Strimb woarn naß vom Schlirrerfoahrn. Met kaale Backe, kalle Foiß ean klamme Finger
gengs zou Oma ean Oba. Etz deat mr die Oma irscht Schouh en Strimb aus en nohm mei
eiskaale Foiß en ihr woarme Henn. Ich spiern haud noach, wie gout mr doas jedesmoal gedoo
hat.. Dann hoat se mich viern Backowe gesetzt.
En de Stubb woarsch baal dunkel. Die Oma hat Besuch: die Gähd woar doo. Mir hunn all
Gähd gesaad zou dere Fraa, koaner hot gewießt, woem sei Gähd deäß doas
woar. Däi zwaa deäre Roat hahn. Licht eass koans oagemoacht worn. Ds Owedierche stann e
wink off, en es Fauer voo de Buche-Scheirer hot en die Stubb geleucht. O de Waand sei die
Lichtercher off en oab gehebbt, doas hoat so schie geflackert en mir Keann harre use Spaß
droo. Off em Desch stann en Deller met Plätzercher ean e Schessel met Äbbel. Denewich
loage e poar Ness en en Haffe Schoale. De Oba deat gern Ness esse. Em ganze Haus hoats
geroache: wann mer die Haustrepp enoffgeng, do woarns die Deckwurz. Dei leije em
Kellerche, newich de Hausdier konnt mr doo vo ausse erenngieh. Doas woar so en seusliche
Geruch, den reuch aich manchmoal haud noach. Owe, em Kemmerche, doe hoat die ruh Wurscht
gehonke, däi sollt noach treckene, nochher es se gerachert woarn.
Die Solwerbitt stann denaewich, do woar es Flaasch en de ruhe Speack drenn. Die fresch
Koachwurscht loag off em Desch. Die Grußellern harre zwesche de Jouhrn geschloacht. Em
ganz Haus hoats nooch Äbbel geroache, däi woarn em Keller of de Äbbelbetter, domet hoat
sich de Gadoffelgeruch vermischt, de Äbbelwoi en s Sauerkrautfass goawe noch die Gewirze
dezou. Manchmoal woarsch e bissi muffich en murrerich, awwer die Noas woar dodroo gewihnt,
en die Bauerschleud woarn stolz, wann Keäller en Speicher voll woarn.
De Oba hat de mojed schunn off em Speicher Fricht engemoacht, de Miller wollt en de zwaat
Januarwoch komme, mr brauchte Mehl zoum Backe en Kleie zoum Foirern.
Die Oma en die Gähd en de Stubb däi hunn sich Sache verzehlt, en ich als Keand hunn es
miest neit verstanne. E Noochberschfraa wier oarg krank. Die Gähd saad däi kimmt
neat mih off, fier däi es die Zeit oabgelaafe, sie wier jo aach schunn weit iwwer die
oachtzig.
Die Oma en die Gähd harre die Streckzeuscher offm Schuuß leije. Es wollt awwer
näit räächt viero gieh. Die Hänn hunn immer wirrer emol rouhich off die Schirzer
gelääje. Bei alle zwoo woar es Goarnklingel en die Stubb gerollt, groad wolld sich die
Katz driwwer hermache. Es sollt Strimp geäwwe, woas do off de Streckstäck woar. Die
Gähd hoat gesaad: Moarn komm ich oo die Ferschd.
Etz woarsch e wink keul en de Stubb worn, die Oma musst Scheirercher nochleje.
Ich hun ganz stell off de Bank geseasse en woar so meud vom Schlirrerfoahrn ean vo de
kahle Weanterloft. Hunger harr ich aach. O de Hauswand doe hiert mr ebbes krazze. De Oba
hat schunn vier de Feierdoag die Kellerlächer met Struh zougestobbt. Etz horr e noach
huuch Schnie defirgeschäbbt, doass de Froast niet en de Keller zäikt. Mich
schuckerts e bissi.
Mr hiert de Oba vier de Hausdier e poarmol fest offdabben, dann horre met em Reiserbeasem
de Schnie vo seine Schouh oabgekehrt. Sein decke Weantermotze horre eam Hausgang henke
losse, en etz konnt mr sein schiene, naue Schoofwollwammst sehe, den harre zou Weihnachte
kritt. Doo woare stolz en die zwaa Weiwer hunn en bewoannert! Zwaa stolze Reihe
Perlmuttknepp, se hunn vo weirem geleucht! E riwwelt sei kaale Henn en will sich
noach e bissi offwierme. Lang konnt er neit setze bleiwe, dann etz musst baal gefoirert
werrn. Aach die Oma es urouhich woarn en hoat off die Auer geguckt. Bettche, aich
muß etz offhiern se strecke, ich muß joa mealke.
Vierher hoat se mer oawer noch e Äbbelche gebroare, enn e poar Plätzichen dierft ich
aach noach easse.
De Opa nohm noach en Schluck woarme Kaffie aus de Emailljekann. Däi hoat de ganze Doag
greifboar off em Herd gestanne. E hoat nie vill gesaat, de Opa, er woar e bissi maulfaul.
Dodefier hoat die Oma gern verzehlt en hat immer Steckelchen fier uus Keann. Wäi gern
denk ich noach o dei zwaa Ahle!
***
Von Christine Schmidt, geborene Schwegler (geboren 1920 in Steinfurth, sie wohnt jetzt
in Alten-Buseck) ins Steinfurtherische übertragen frei nach einer Erzählung des
oberhessischen Heimatdichters Emil Winter, Heuchelheim bei Gießen. Christine Schmidt ist
die Tochter von Karl Schwegler (1890-1950), der in Steinfurth von 1929 bis 1945 und von
1946 bis 1950 Bürgermeister
war. Die Großeltern von Christine Schmidt waren der Schmied Matthäus Schwegler,
Hintergasse 49, Steinfurth (1863 1937) und seine Frau Maria, geb. König (1865
1943). Diese Geschichte könnte sich etwa Ende der 20-er Jahre/Anfang der 30-er
Jahre so fast überall in Oberhessen auf dem Land zugetragen haben.
|